Malta'da Yaşam: Türk Aileler İçin Rehber

Malta'da yaşam; İngilizce konuşulan, güvenli, güneşli ve İstanbul'a yaklaşık 2,5 saat uçuş mesafesinde bir AB ülkesinde yaşamak demektir. Ada küçüktür, her yer yakındır ve aileler için uluslararası okul seçenekleri geniştir. Karşılığında merkezi bölgelerde yüksek kiralar, yoğun trafik ve sürekli inşaat gibi gerçeklerle de yaşarsınız. Malta'ya yerleşmek istiyorsanız, aşağıdaki başlıklar kararınızı netleştirmenize yardımcı olacaktır.

Dil: İngilizce ile rahat bir yaşam

Malta'nın iki resmi dili vardır: Maltaca ve İngilizce. Devlet işlemleri, bankacılık, sağlık hizmetleri, okullar ve iş hayatı İngilizce yürür. Levhalar, sözleşmeler ve resmi yazışmalar genellikle İngilizcedir. Maltaca sokakta ve ailelerde yaygın olarak konuşulur; öğrenmek zorunlu değildir ama birkaç kelime yerel halkla bağ kurmanızı kolaylaştırır.

Türk aileler için bunun somut anlamı şudur: Çocuklarınız İngilizce eğitimle büyür, siz de yeni bir dil öğrenmeden bürokrasiyi yürütebilirsiniz. Birçok Avrupa ülkesinde en büyük engel olan dil, Malta'da neredeyse hiç sorun olmaz.

İklim ve günlük hayat

Malta tipik bir Akdeniz iklimine sahiptir: uzun, sıcak ve kuru yazlar; ılık ve kısa kışlar. Yazın nem yüksektir ve sıcak dalgaları yorucu olabilir. Kışın kar görülmez, ama taş evlerde nem ve serinlik hissedilir; ısıtma ve nem alma cihazları bu yüzden yaygındır.

Deniz yılın büyük bölümünde hayatın merkezindedir. Sliema ve St Julian's sahil yürüyüş yolları, Gozo'nun sakin koyları ve Comino'nun lagünü hafta sonu rutininin parçası olur. Ada küçük olduğu için kalabalık bir şehirde yaşayan ailelerin alıştığı uzun yolculuklar burada yoktur.

Pratik bilgiler

• Para birimi: Euro.
• Trafik: Soldan akar. Türk ehliyetinin Malta'da ne süre kullanılabileceğini ve değişim koşullarını Transport Malta'dan teyit edin.
• Elektrik prizleri: İngiliz tipi üç uçlu prizler kullanılır; adaptör gerekir.
• Ulaşım: Otobüs ağı adanın her yerine ulaşır; ana ada ile Gozo arasında düzenli feribot seferleri vardır. Yoğun saatlerde trafik ciddi bir sorundur.

Güvenlik

Malta genel olarak güvenli bir ülke olarak bilinir. Aileler akşam saatlerinde sahilde rahatça yürür, çocuklar okula görece bağımsız gidip gelebilir. Kalabalık turistik bölgelerde, özellikle yaz aylarında ve gece hayatının yoğun olduğu Paceville'de, her Avrupa şehrinde olduğu gibi küçük hırsızlıklara karşı dikkatli olmak gerekir.

Sağlık hizmetleri

Malta'da kamu ve özel sağlık hizmetleri birlikte çalışır. Ana kamu hastanesi Msida'daki Mater Dei Hastanesi'dir; Gozo'da ayrı bir genel hastane bulunur. Adada özel hastaneler ve klinikler de yaygındır; birçok aile rutin muayeneler için özel sektörü tercih eder.

MPRP sahipleri için özel sağlık sigortası zorunludur; sigortanın kişi başı yıllık en az €100.000 teminat sağlaması gerekir. Sigorta seçerken Malta'daki özel hastanelerle anlaşmalı olup olmadığını ve kronik hastalıkları nasıl kapsadığını kontrol edin. Anne-baba veya büyükanne-büyükbaba ile taşınıyorsanız, yaşa bağlı sigorta primlerini bütçenize önceden ekleyin.

Eğitim ve uluslararası okullar

Malta'da üç tür okul vardır: devlet okulları, Katolik kilisesine bağlı okullar ve bağımsız (özel) okullar. Eğitim dili genel olarak İngilizcedir; devlet okullarında Maltaca da önemli yer tutar.

• Uluslararası ve bağımsız okullar: Yabancı aileler çoğunlukla İngiliz müfredatı veya Uluslararası Bakalorya (IB) sunan bağımsız okulları tercih eder. Verdala International School ve St. Edward's College bu grupta en çok bilinen okullar arasındadır.
• Kilise okulları: Köklü ve saygın okullardır; kayıt ve kontenjan kuralları okula göre değişir.
• Yükseköğretim: Malta Üniversitesi İngilizce eğitim verir ve AB içinde tanınan diplomalar sunar.

Uluslararası okulların kontenjanları özellikle belirli sınıflarda sınırlı olabilir. Taşınma tarihinizden önce okullarla iletişime geçmeniz ve bekleme listelerini sormanız önemlidir. Aile başvurusu ve çocukların durumu için Malta oturum izni ve aile sayfasına bakabilirsiniz.

Malta yaşam maliyeti

Kesin rakamlar hane yapınıza ve yaşam tarzınıza göre çok değiştiği için burada uydurma bir "aylık bütçe" vermiyoruz. Bunun yerine maliyeti belirleyen başlıca kalemleri sıralıyoruz:

• Konut: En büyük kalemdir. Sliema, St Julian's ve Valletta en pahalı bölgelerdir; merkez köyler, güney ve Gozo daha uygun seçenekler sunar. MPRP'de konut şartı ayrıca yıllık en az €14.000 kira veya en az €375.000 satın almadır. Ayrıntılar kira mı, satın alma mı sayfasında.
• Okul: Bağımsız ve uluslararası okulların ücretleri aile bütçesinde konuttan sonra ikinci büyük kalem olabilir.
• Market ve yeme-içme: Ada, gıdanın önemli bir kısmını ithal ettiği için bazı ürünler Türkiye'ye göre belirgin şekilde pahalıdır. Yerel pazarlar ve mevsim ürünleri bütçeyi dengeler.
• Ulaşım: Mesafeler kısadır; birçok aile tek araçla veya araçsız yaşayabilir.
• Enerji: Yaz aylarında klima kullanımı faturaları artırır.

Türk topluluğu ve İstanbul bağlantısı

Malta'da küçük ama yerleşik bir Türk topluluğu vardır ve ülkede bir Türkiye Büyükelçiliği bulunur. Topluluk büyük Avrupa şehirlerindeki kadar kalabalık değildir; bu, aileler için hem uluslararası bir çevreye kolay karışmak hem de Türkçe bağlantıları sürdürmek anlamına gelir.

İstanbul ile Malta arasında direkt uçuşlar bulunur ve yolculuk yaklaşık 2,5 saat sürer. Bu mesafe, Türkiye'deki işini sürdüren, aile büyüklerini sık ziyaret eden ya da iki ülke arasında yaşayan aileler için Malta'yı pratik kılar. Sefer sıklığı sezona göre değiştiği için güncel tarifeyi kontrol edin.

Vergi temelleri: dikkatle okuyun

Vergi, Malta'ya yerleşmek isteyen aileler için en çok yanlış anlaşılan konudur. Genel çerçeve şöyledir:

• Oturum izni vergi statüsü değildir. MPRP kartınızın olması, sizi otomatik olarak Malta'da vergi mükellefi yapmaz ya da Türkiye'deki vergi yükümlülüğünüzü sona erdirmez.
• İkamet ve yerleşim (domicile) ayrımı: Malta, vergi açısından "ikamet" ile "yerleşim"i ayırır. Malta'da ikamet eden ama Malta'yı kalıcı yerleşim yeri olarak benimsememiş kişiler (non-dom) genel olarak Malta kaynaklı gelirleri ve Malta'ya getirdikleri yabancı kaynaklı gelirler üzerinden vergilendirilir. Buna "remittance basis" denir.
• Koşullar ve istisnalar vardır: Remittance basis'in uygulanması, bazı durumlarda asgari vergi ödenmesi gibi koşullara bağlıdır. Bu kuralların kişisel durumunuza nasıl uygulanacağı mutlaka bir Malta vergi danışmanıyla değerlendirilmelidir.
• Türkiye tarafı: Türkiye ile Malta arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunur. Türkiye'deki vergi mükellefiyetinizin nasıl değişeceğini bir Türk mali müşavirle de planlayın.

Özel vergi statüsü arıyorsanız Global Residence Programme gibi seçenekleri Malta'daki diğer oturum programları sayfasında anlattık.

Dürüst olmak gerekirse: Malta'nın zor yanları

• Nüfus yoğunluğu: Malta Avrupa'nın en yoğun nüfuslu ülkelerinden biridir; özellikle kuzeydoğu sahil şeridi kalabalıktır.
• İnşaat ve gürültü: Yoğun yapılaşma nedeniyle birçok mahallede inşaat sesi günlük hayatın parçasıdır. Ev seçerken çevredeki boş arsaları kontrol edin.
• Trafik: Mesafeler kısa olsa da yoğun saatlerde yollar tıkanır.
• Yeşil alan: Yaz sonunda ada kuru ve kahverengidir; yeşil doğa arayanlar için Gozo daha uygundur.

Bu yanları bilerek gelen aileler Malta'ya genellikle kolay uyum sağlar. Birçok aile için doğru strateji, önce kiralayıp farklı bölgeleri yaşayarak tanımak, sonra uzun vadeli karar vermektir.

Sonuç

Malta'da yaşam; İngilizce, güvenlik, deniz ve İstanbul'a yakınlığı bir araya getirir. Karşılığında yüksek merkez kiraları, kalabalık ve trafikle yaşamayı kabul edersiniz. Ailenizle kalıcı ve yasal bir şekilde Malta'ya yerleşmek istiyorsanız, başlangıç noktası Malta kalıcı oturumudur. Uygunluğunuzu görmek için uygunluk testini yapabilirsiniz. Ücretler ve eşikler değişebilir; başvurmadan önce lisanslı bir ajanla teyit edin.

Sık sorulan sorular